Militaire Veteranen Gemert-Bakel

Alle militairen van de gemeente Gemert-Bakel, die door de Nederlandse regering uitgezonden zijn geweest, kunnen lid worden van onze vereniging.


De vereniging heeft tot doel:

          Het stimuleren van de samenhorigheid van de uitgezonden militairen.


Door het organiseren van enkele activiteiten, o.a. het jaarlijkse uitstapjes, de dodenherdenking,

de Gemertse Veteranendag, en een najaars activiteit, probeert de vereniging de samenhorigheid te bevorderen.


Tijdens deze activiteiten kunnen de leden, de oude of jonge veteranen met eventuele partner,

gezellig hun verhalen met elkaar delen.

Geschiedenis:


Nu de overheid de laatste jaren een belangrijke rol is gaan spelen,

is de veteraan in de belangstelling gekomen en heeft  daardoor meer erkenning gekregen.


Het zijn vooral de Indië en Nieuw-Guinea veteranen die lange tijd om verschillende redenen een “stil bestaan” hadden gekozen. Het  waren meestal dienstplichtigen die ongewild naar Ned. Indië en Nieuw-Guinea werden gestuurd en dikwijls voor een periode die tegenwoordig ondenkbaar is.

Na een meestal korte militaire opleiding en een leeftijd van rond de 20 jaar werd je het onzekere ingestuurd.

Twee, drie of zelfs vier jaren waren zij van huis, juist in de periode dat Nederland weer aan de opbouw was begonnen als gevolg van de 2de wereldoorlog.

Niemand wist wanneer hij de terugtocht naar Nederland kon verwachten, maar de saamhorigheid en kameraadschap zorgden ervoor dat hij die onzekere tijd zinvol kon overbruggen.

Hierbij was de steun van het Thuisfront heel belangrijk. Een veel gehoorde uitspraak was “het is toch nie anders”.

Na de thuiskomst was er niet veel tijd om je verhaal te vertellen want de achterstand die je door de dienstplicht had opgelopen moest zo snel mogelijk ingehaald worden.

Werk zoeken – studeren – verkering – trouwen – kinderen, het waren allemaal dingen die het leven meebracht en het was daarom dat er geen plaats was voor verhalen uit je diensttijd.

Op latere leeftijd is dat gaan veranderen en kinderen en vooral kleinkinderen waren dikwijls nieuwsgierig naar de belevenissen in de tropen. Negatieve verhalen over het verblijf in Indonesië werden door de pers gretig gebruikt om de veteraan als ’n crimineel af te schilderen.

Door de vele bezoeken van de Indië-veteranen aan Indonesië is het tegendeel bewezen en vooral de hulp aan de bevolking werd in dank aanvaard.

Blijkbaar was dit voor de pers minder interessant.


De tijden zijn veranderd en tegenwoordig kennen wij een leger van beroepsmilitairen die onder de vlag van de Verenigde Naties (V.N.) uitgezonden worden.

Deze missies, zoals ze genoemd worden, zijn niet te vergelijken met de uitzendingen naar Indië en Nieuw-Guinea en zijn meestal  van kortere duur. Landen die hiervoor in aanmerking kwamen zijn o.a. Libanon – Servië – Kosovo – Afghanistan en Cambodja e.a.

De opdracht was meestal het bevorderen van rust en vrijheid voor de bevolking en het waren dikwijls ook minder prettige situaties.


Het heeft jaren geduurd voordat in Gemert enkele veteranen op het idee kwamen om hun belevenissen niet in de vergetelheid te laten geraken. En een aantal enthousiastelingen stak de koppen bij elkaar en was bereid om een vereniging voor veteranen op te richten.

Op 23 maart 1993 werd  door een zevental veteranen een bestuur gevormd, maar men vond het woord  “bestuur” minder geschikt en daarom werd er voor  “initiatiefgroep” gekozen.

Deze groep had als doel om voor de Gemertse veteranen ontspanningsbijeenkomsten te organiseren.

De eerste leden van de initiatiefgroep waren;

J. v.d. Laar – H. v. Berlo – Th. Brouwers – H. Krol – P.de Groot – Fr. Lahaye en W. v. Dommelen.

Niet lang na de oprichting overleed Wim van Dommelen. Frans Lahaye werd voorzitter.

Zonder financiële middelen is het moeilijk om activiteiten te organiseren, en daarom waren de bestuursleden bereid om ieder vijf gulden (!) in de pot te stoppen.

Dit “aanvangskapitaal” was natuurlijk veel te weinig, maar via giften werden de mogelijkheden steeds ruimer.


Er lagen enkele wensen op tafel o.a. een eigen vaandel en een boek waarin foto’s en belevenissen van veteranen vermeld werden. Dit was echter niet zo eenvoudig want de middelen ontbraken, maar de sponsors zorgden ervoor dat een vaandel gemaakt kon worden bij de Zusters in Berkel-Enschot.


In 1994 werd het zelf ontworpen vaandel  in een officiële bijeenkomst op het gemeentehuis door burgemeester Jan van Maasakkers onthuld.

Behalve het vaandel was er ook een statief en ander materiaal nodig, dat werd door enkele leden geregeld.

Op het vaandel stond de tekst: Oud militairen van Ned. Indië en Nieuwe Guinea 1945 – 1962.

Het vaandel kreeg een vaste plaats in het gemeentehuis.


Een boek was de volgende doelstelling en het ledental groeide voortdurend. Diverse sponsors hadden zich gemeld en aan de samenstelling van het boek kon gewerkt worden.

Bertus van Berlo werd de hoofdauteur.

Het boek zou de belevenissen van 150 Gemertse Indiëgangers in woord en beeld brengen. Na de fusie van Gemert met Bakel werden ook de namen van oud-militairen uit Bakel vermeld.


Ondertussen had de initiatiefgroep niet stil gezeten en werd er in samenwerking met vele leden een tentoonstelling georganiseerd waar veel foto’s en ander materiaal uit de tropenjaren te zien waren.

Iedere veteraan had wel een verhaal bij het beschikbaar gesteld materiaal. De tentoonstelling was een groot succes en werd met een weekend verlengd.


De plannen voor het maken van een boek begonnen meer vorm te krijgen en Bertus van Berlo, die in 1993 door de heemkundekring was aangezocht, had al veel voorbereidend onderzoek gedaan.

Gerards Geerts, generaal b.d. en oud-Gemertenaar, was bereid om een stukje geschiedenis over de ontwikkeling van de relatie tussen Nederland en Ned. Indië te verzorgen.

Ook Ad Otten zou een bijdrage leveren over de belevenissen van de oud-militairen die tot en met 1962 overzee gediend hadden.

Om juiste gegevens voor het boek te verzamelen, moest er zeer nauwkeurig te werk worden gegaan en zelfs de Gemertse veteranen die in het buitenland woonden moesten benaderd worden. Het is onmogelijk om te beschrijven hoeveel uren het gekost heeft om het boek “en ons moeder skruwde” samen te stellen. Vooral mevr. Janssen-Schell ( Coby ) heeft hiervoor onschatbaar werk geleverd. Jammer genoeg overleed Coby in 2002 en zij liet ook bij de veteranen een grote leegte achter.


Bertus van Berlo had er met zijn inzet voor gezorgd dat er in 1997 een boek van de drukker kwam dat gezien en gelezen mocht worden.

De uitgave werd verzorgd door Heemkundekring “De kommanderij Gemert”  in samenwerking met de initiatiefgroep.

Het boek zou nog voor kerstmis te koop zijn. De belangstelling was bijzonder groot en er moest  een 2de druk gedrukt  worden. In totaal werden 800 exemplaren gedrukt.

Drukkerij Vos uit Gemert had er iets moois van gemaakt.

Mede dankzij een aantal Gemertse ondernemers en andere instanties werd na het vaandel de uitgave van het boek een tweede hoogtepunt.


Een ander probleem diende zich aan n.l. het Herdenkingsmonument, ook wel de “Vredesmaagd” genoemd.

In november 1998 vroeg de initiatiefgroep aan B en W van Gemert-Bakel om het bevrijdingsmonument aan het Ridderplein aan te passen.

De namen van 3 Gemertse militairen, die in het belang van het Koninkrijk, hun leven hadden gelaten in Ned. Indië, zouden op het monument geplaatst dienen te worden.

Omdat het monument tekenen van verval vertoonde, werd voorgesteld een nieuw monument op te richten, dat gemaakt zou worden uit een ander materiaal ( graniet ).

Er werd een commissie gevormd, waarin ook de initiatiefgroep was vertegenwoordigd. Voorzitter was burgemeester van Maasakkers. Niet alles verliep vlekkeloos. Er werden verschillende locaties genoemd, waar het monument geplaatst zou kunnen worden. Na een lange vergadering  werd geconcludeerd, dat maar een plaats het meest geschikt was en dat was het Ridderplein.

Ook diende men rekening te houden met de onder het monument begraven oorlogsslachtoffers. Er waren niet minder dan 8 vergaderingen nodig om tot een algemeen aanvaardbaar besluit te komen en het was ondertussen 2001 geworden. De initiatiefgroep werd o.a. vertegenwoordigd door Jan Brouwers, die een ander ontwerp voorstelde. De commissie had wel waardering voor het ontwerp en dat Jan Brouwers een andere mening had werd wel  gerespecteerd, maar de commissie besloot toch een andere weg te kiezen.

Tenslotte kon de initiatiefgroep akkoord gaan met het ontwerp en na de lange voorbereiding was men blij dat er eindelijk actie ondernomen werd.

Op 25 september 2001 werd het Herdenkings-monument onder grote belangstelling onthuld.


25 september heeft voor Gemert-Bakel altijd een bijzondere betekenis gehad, omdat Gemert en Bakel op die dag in 1944 bevrijd werden.

Jaarlijks werden de veteranen op het gemeentehuis uitgenodigd, om de bevrijding te vieren en die uitnodiging werd erg op prijs gesteld.

Burgemeester Jan van Maasakkers, meestal vergezeld van zijn echtgenote, zorgde ervoor dat de veteranen feestelijk ontvangen werden om na koffie met gebak gezamenlijk naar het Vredesmonument te gaan waar enkele toespraken gehouden werden. Ook werden er bloemen gelegd. Een vertegenwoordiging van het vliegveld “de Vredepeel” was altijd aanwezig en zorgde voor het bedienen van de vlaggenmast.

Na de plechtigheid ging het gezelschap  weer terug naar het gemeentehuis om de resterende tijd gezellig met een hapje en een drankje met elkaar door te brengen. Meestal werd de middag opgeluisterd door een muziekgezelschap.

Om rond vijf uur trok het gezelschap richting “Dientje Wijn”, om daar van een rijstmaaltijd te genieten.


Een ander hoogtepunt was de jaarlijkse Dodenherdenking. Een indrukwekkende plechtigheid, die in de kerk van “Sint Jansonthoofding” begon, om daarna in optocht naar het Ridderplein te gaan, waar om 8 uur enkele ogenblikken om stilte verzocht werd, om de doden te herdenken.

De plechtigheid werd ieder jaar door een muziekgezelschap opgeluisterd.


De dag dat het 10 jaar geleden was dat de vereniging werd opgericht, mocht niet onopgemerkt voorbij gaan.

Hiervoor was een zaterdag uitgekozen en de feestelijkheden begonnen om 14.00 uur met een ontvangst op het gemeentehuis. Een herdenkingsrede, de kranslegging, een bloemen defilé en de trompetsolo “The Last Post” stonden op het programma.

In de herdenkingsrede werden de gesneuvelde slachtoffers herdacht te weten;

Tjeu van Berlo – Martien de Fost – Peter Hoek – Jan van Extel en Martien Goossens. Van alle gesneuvelde militairen waren twee familieleden als eregast uitgenodigd.

In het Ridderhof werd het feest , voor de leden met hun partner en de genodigden, voorgezet. Eregast was Gerard Geerts, oud-Gemertenaar en generaal b.d. van de Kon. Landmacht.


Het bestuur had ondertussen door overlijden van twee leden afscheid moeten nemen nl. Wim van Dommelen en Driek van Berlo.

Bij het 10 jarig bestaan werd het bestuur gevormd door; Frans Lahaye ( voorzitter ) en de leden Harrie Krol – Piet de Groot – Jan van de Laar – Theo Brouwers en Ben Maas.

Er was behoefte aan bestuur uitbreiding en er werd naar kandidaten gezocht.

De jongere generatie veteranen diende zich aan.

In betrekkelijk korte tijd kwamen 3 bestuursleden te overlijden, waaronder de voorzitter. Maar ook van enkele andere leden moesten wij vroegtijdig afscheid nemen. De veteranen deden de overledenen dan een waardig uitgeleide.

Frans Lahaye had vanaf de oprichting als voorzitter een groot  aandeel in het functioneren van de initiatiefgroep.

Ook Harrie Krol en Theo Brouwers hadden hun sporen verdiend met de opbouw van de vereniging.

Ben Maas kreeg de zware taak, om als voorzitter de functie van Frans Lahaye uit te breiden.

Er werden nieuwe bestuursleden aangezocht  en Ben kreeg in het bestuur de hulp van Jan Kandelaars, Martien en Ria Hoevenaars. Later kwamen Jan de Barse, Elly Cruijsen en Jan Timmer het bestuur versterken.

Ben Maas was 12 jaar secretaris en heeft 4 jaar de voorzittershamer gehanteerd.

Er werden, zoals de veteranen gewend waren, verschillende activiteiten op touw gezet. Hierbij was het uitstapje met de bus, een vast onderdeel.

Ben vond dat het tijd werd om de jonge veteranen de leiding over te laten nemen en Jan de Barse werd in 2011 de nieuwe voorzitter.

 

Op het oude vaandel staat vermeld;

Oud militairen van Ned. Indië en Nieuwe Guinea 1945 – 1962.

maar omdat er veteranen bijgekomen zijn uit latere missies, was een nieuw vaandel nodig.

Op het nieuwe vaandel staat alleen;

Veteranen Gemert – Bakel.

Het nieuwe vaandel werd in september 2012 onthuld en in gebruik genomen.


Het nieuwe bestuur ziet er in 2013 als volgt uit:


Jan de Barse                  voorzitter

Jan Kandelaars             secretaris

Martien Hoevenaars   penningmeester

Jan van de Laar

Ria Hoevenaars

Elly Cruijsen

Jan Timmer


De hoge leeftijd van vooral de Indië - veteranen was de oorzaak om een stapje terug te doen.

Piet de Groot is vanaf de oprichting bestuurslid geweest en heeft wegens omstandigheden het bestuur  moeten verlaten.

Jan van de Laar zit ook vanaf de oprichting in het bestuur en is nog steeds actief.


Het is onmogelijk om een volledig beeld te geven van de activiteiten van de “initiatiefgroep”, maar met deze website is getracht enkele hoogtepunten over de geschiedenis te vermelden.


Een woord van dank is zeker op zijn plaats aan de Gemeente Gemert – Bakel

en met name oud – burgemeester Jan van Maasakkers, die sterk betrokken was bij het wel en wee van de veteranen en ook de nieuwe burgemeester Jan van Zomeren heeft veel belangstelling getoond.


Jan Otten

( Gemert 2013 )

Militaire Veteranen Gemert-Bakel © Copyright